Bergson: "there is no common measure between mind and language."

Aandacht verandert

"Aandacht verandert alles wat er door wordt aangeraakt."

Het citaat komt uit een artikel van Filosofie (twee maandelijks tijdschrift van de Stichting Informatie Filosofie) over het thema filosofie en spiritualiteit (jaargang nr. 22 nr 2 mart/april 2012). De naam van het artikel draagt "Filosofie en 'veranderende bewijstzijnstoestanden'." Dit artikel beschrijft het filosofische probleem wanneer je het kijken en ervaren naar de wereld en de dingen daarin als een continu veranderend proces ziet/beschouwd. Dat de objecten - die we in de filosofie zo graag als uitgangspunt van ons denken nemen - hun bestaansgrond kwijtraken. Een object is dan namelijk geen vast omlijnt iets meer.

Deze zin betreffende de aandacht geeft dit proces bijzonder goed weer. Je kunt het namelijk aan de lijve ervaren. Alles wat je langere tijd aandacht geeft verandert. Je aandacht verschuift, je ziet andere dingen eraan, je gaat er wellicht anders over nadenken en naar kijken. Het iets is dan wellicht aanwijsbaar en benoembaar in de wereld, maar in je waarneming en denken verandert het continu.

Misschien gaat dit ook wel op voor menselijke relaties. Geldt daarin ook dat aandacht alles verandert? Begrip wordt vooraf gegaan door aandacht en interesse. Liefde kan bloeien waar aandacht is. Maar daarmee kun je wellicht zelfs zeggen dat geen-aandacht ook het vermogen heeft om alles te veranderen. Aandacht heeft het vermogen het onbekende en dat wat ver weg is dichtbij te brengen en geen-aandacht heeft het vermogen om dat wat dichtbij is te doen verwijderen.