Horkheimer & Adorno: "De vloek van de niet te stuiten vooruitgang is de niet te stuiten regressie."

tevredenheid en aandacht voor het uiterlijk

Om zaken als medewerkers-tevredenheid en klant-tevredenheid te meten moet het vage begrip tevredenheid geoperationaliseerd worden in duidelijk meetbare en waarneembare activiteiten of belevingen. Vaak bestaat zo'n operationalisering uit een schakering van zaken zodat ze gezamenlijk een betrouwbaar totaalplaatje vormen. Zo kan tevredenheid bijvoorbeeld geoperationaliseerd worden in binding; hoe lang werkt iemand bij een bedrijf, of hoe lang is de klant al klant van het bedrijf. Een andere vraag zou kunnen zijn: Zou u ons bedrijf aanbevelen bij uw vrienden? Vanuit allerlei verschillende vragen, ontstaat dan een idee over de mate van tevredenheid.

Een belangrijke toets om te testen of de vragen juist zijn, is om de relatie om te keren, in ons voorbeeld: iemand die lang werkt bij een specifieke organisatie is erg tevreden. Nu blijkt al dat deze relatie niet een noodzakelijke relatie hoeft te zijn. Een langdurige relatie tussen medewerker en bedrijf kan ook ontstaan doordat het bedrijf ruim boven gemiddelde salarissen uitbetaalt en het verlaten van het bedrijf dusdanige financiële consequenties heeft dat iemand niet makkelijk het bedrijf verlaat. De medewerker is dus niet tevreden, maar financieel met handen en voeten gebonden.

Dat dit tot algehele blunders kan leiden toont een recent onderzoek naar de vervrouwelijking van de man. Wanneer in de operationalisering van dit vraagstuk uiterlijke gedragingen van de vrouw worden betiteld als vormen van vrouwelijkheid dan ontstaat er een bijzonder resultaat. Een man die veel aandacht aan zijn uiterlijk besteedt is vervrouwelijkt! De simpele vraag "is aandacht voor het uiterlijk causaal verbonden met vrouwen en vrouwelijk gedrag en is dit de enige mogelijke causale relatie?" toont de ietwat wonderlijke relatie die in de operationalisering van de vraag is gelegd.
Aandacht voor het eigen uiterlijk is geen exclusieve vorm van vrouwelijk gedrag. Een mannelijke pauw vertoont geen uitermate vrouwelijk gedrag is zijn pronken met zijn veren. In de dierenwereld is schoonheid van de man een belangrijk aspect om een vrouwtje te winnen. In onze eigen historie toonde ook de man veelvuldig zijn schoonheid aan mens en wereld. Aandacht voor het uiterlijk kan op velerlei manieren worden verklaard, zoals zelfbewustheid, mode, meer financiële armslag, dierlijk gedrag, etc.

Alleen maar denken over hoe kan ik een kwalitatieve waarde als tevredenheid of vrouwelijkheid operationaliseren is niet genoeg. Iedere vertaling moet ook andersom werken, anders meet je van alles, maar niet dat wat je wil weten.
blog comments powered by Disqus