Het Nieuwe Werken in Perspectief
Rondkijkend in de wereld om mij heen en zoekend op internet draait het vooral om datgene wat praktische nodig is, zoals de informatie technologie, de beveiliging hiervan en wat het voor mensen persoonlijk behelst (niet meer naar kantoor toe gaan, maar daar werken waar je zelf wilt). Belangrijk reden om over te gaan tot het Nieuwe Werken is de angst dat toekomstige werknemers de organisatie geen interessante bedrijf zullen vinden om voor/bij te werken. Met de aankomende schaarste is het zaak om een aantrekkelijk bedrijf te zijn. Het nieuwe werken zou verder leiden tot betere arbeidsverhoudingen en meer plezier in het werk. Bovendien draagt het nieuwe werken bij aan een vermindering van kilometers op de weg (tijdens de spits) en kunnen organisaties kosten besparen omdat medewerkers geen vaste werkplek meer nodig hebben en ze dus met minder werkplekken uit de voeten kunnen.Nadat de organisatie en inrichting van de (maak)industrie zo'n twee eeuwen geleden tot voorbeeld diende voor elk vorm van werk (waaronder ook de kantoorbanen) lijkt er nu een duidelijk verschil te ontstaan tussen werk dat specifiek tijd en plaats gebonden is en werk dat dit niet is. Bij de eerste valt te denken aan de maakindustrie, bij de tweede aan data-industrie.
Dit maakt meteen duidelijk dat het nieuwe werken er niet voor iedere medewerker is, omdat de aard van zijn werk er niet toe bijdraagt. Ik zie een slachter nog niet thuis, in het park of in een cafe zijn werk doen en dat zelfde geldt voor een verpleger of voor winkelpersoneel. Er zijn adviseurs die zeggen dat ook in de tijd-en-plaats-gebonden-industrie nood is aan het nieuwe werken omdat het nieuwe werken gaat over een nieuwe en betere relatie tussen werkgever en werknemer en over betere arbeidsomstandigheden.
Dit zo bekijkend, zit ik dus met een probleem: waar hebben we het eigenlijk over als we het over het nieuwe werken hebben? Daarmee is 'het nieuwe werken' direct gelijk geschaald met alle hype's en trends in de organisatie-advies wereld, eigenlijk weet niemand waar het precies over gaat en iedereen denkt het nodig te hebben en er kan dus geld mee verdient worden.
Zo makkelijk wil ik mij er niet vanaf maken, want er lijkt echt wel iets aan de hand: steeds meer mensen werken thuis, steeds meer mensen willen zelf bepalen wanneer ze hun werk doen en heel wat mensen werken ook terwijl ze onderweg zijn. Kantoorinrichting wordt steeds flexibeler en we lijken steeds minder tijd en plaats gebonden. Deze verandering is inmiddels al ruim twintig jaar aan de gang. Met Foucault in de hand zou ik deze verandering als volgt willen beschrijven: de disciplinering vond in het verleden o.a. plaats met behulp van clausuur1, deze clausuur lijkt voor een groot deel te verdwijnen binnen eens specifiek werkomgeving (data-industrie).
We kunnen met heel wat filosofen in de hand naar onze organisaties kijken, doorgaans belanden we dan in kritiek. Marx en Weber hadden kritiek op de industrialisatie, zouden zij zich nu andermaal opwinden of zouden ze het geweldig vinden? De existentialisten gaan aan de gang met ont-mensing van de mens, die weer terug moet komen bij zijn eigen zijn, in de huidige tijd speelt de vervreemding van de werkelijkheid een belangrijke rol (de mens leeft in een bemiddelde wereld), enz. We kunnen eigenlijk alleen maar concluderen dat werk inhumaan is, kunnen we dezelfde conclusie trekken voor het Nieuwe Werken? Maar zelfs als het Nieuwe Werken inhumaan is, dan hoeft dat nog geen aanleiding te zijn tot zorg, in her verleden kwam de humanisering ook pas na fysiek veranderde omstandigheden.
Wat wil ik gaan doen? Graag wil aan de hand van een selectie van vragen van verschillende filosofen (voornamelijk uit de laatste twee eeuwen) gaan nadenken over 'Het Nieuwe Werken', en/of over onze huidige arbeidsomstandigheden. Met Foucault in de hand kunnen we afvragen hoe nu wel te disciplineren als hier zo'n belangrijk onderdeel uitvalt, we zullen het dus over (nieuwe) machtsstructuren hebben. Sloterdijk heeft het over telen en temmen. Merleau-Ponty heeft het over de horizon, deze is al individueel, maar bij scheiding van tijd en plaats bij samenwerken zal deze nog meer gaan verschillen t.o.v. teamleden. Vraagstukken betreffende controle en macht zullen een nieuwe dimensie krijgen doordat mensen in tijd en ruimte veel minder samen zijn. Vragen te over.
Ik zal kort presenteren wat ik aan literatuuronderzoek ondernomen heb, betreffende ‘Het Nieuwe Werken’ waarna dit samen nog kunnen aanvullen of van commentaar kunnen voorzien. Vervolgens kunnen we dan de centrale vragen gaan belichten. Mocht je zelf vragen hebben, stuur deze gerust naar mij door, dan zal ik ze erin opnemen.
Deelname kost € 357,= (excl. btw)
Locatie: Qurius Inspirience Centre
